કૉલમ-$A$ ને કૉલમ-$B$ સાથે જોડો.
કૉલમ-$A$કૉલમ-$B$
$(a)$ જ્યારે ધ્વનિનો સ્ત્રોત અને શ્રોતા દીવાલ તરફ ગતિ કરે છે.$(i)$ શ્રોતા સ્ત્રોત જેટલી જ આવૃત્તિ ધરાવતો અવાજ સાંભળશે.
$(b)$ જ્યારે ધ્વનિનો સ્ત્રોત અને શ્રોતા એકબીજાથી દૂર જાય છે.$(ii)$ શ્રોતા સ્ત્રોત કરતા ઓછી આવૃત્તિ ધરાવતો અવાજ સાંભળશે.
$(iii)$ પડઘાની આવૃત્તિ સ્ત્રોત કરતા વધારે હશે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) માટે,જ્યારે ધ્વનિનો સ્ત્રોત અને શ્રોતા બંને દીવાલ તરફ ગતિ કરે છે,ત્યારે ધ્વનિ દીવાલ પરથી પરાવર્તિત થાય છે. દીવાલ એક ગૌણ સ્ત્રોત તરીકે કાર્ય કરે છે. બંને પરાવર્તિત સપાટી તરફ ગતિ કરતા હોવાથી,ડોપ્લર અસરને કારણે શ્રોતા દ્વારા સાંભળવામાં આવતી પરાવર્તિત ધ્વનિ (પડઘા) ની આવૃત્તિ વધે છે. તેથી,$(a-iii)$.
$(b)$ માટે,જ્યારે સ્ત્રોત અને શ્રોતા એકબીજાથી દૂર જાય છે,ત્યારે તેમની વચ્ચેનો સાપેક્ષ વેગ વધે છે,જેના કારણે ડોપ્લર અસરના સૂત્ર $f' = f \left( \frac{v - v_L}{v + v_S} \right)$ મુજબ અવલોકિત આવૃત્તિ ઘટે છે. તેથી,$(b-ii)$.

Explore More

Similar Questions

એક માણસ બે ટ્રેન જોઈ રહ્યો છે,એક ટ્રેન દૂર જઈ રહી છે અને બીજી ટ્રેન $4\,m/s$ ની સમાન ઝડપે નજીક આવી રહી છે. જો તેઓ દરેક $240\,Hz$ ની આવૃત્તિવાળી સીટી વગાડે,તો માણસ દ્વારા સંભળાતા પ્રતિ સેકન્ડ બીટ્સની સંખ્યા કેટલી હશે? (હવામાં અવાજનો વેગ $= 320\,m/s$)

Difficult
View Solution

એક કિલોમીટરના અંતરે રહેલા બે સાયરન $330 \ Hz$ આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. એક અવલોકનકાર $2 \ m/s$ ની ઝડપે એક સાયરનથી બીજા સાયરન તરફ ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. જો અવાજની ઝડપ $330 \ m/s$ હોય,તો અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી બીટ આવૃત્તિ કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

જ્યારે એક કાર અવલોકનકારની નજીક આવી રહી હોય,ત્યારે હોર્નની આવૃત્તિ $100 \, Hz$ છે. અવલોકનકારને પસાર કર્યા પછી,તે $50 \, Hz$ છે. જો અવલોકનકાર કાર સાથે ગતિ કરે,તો આવૃત્તિ $\frac{x}{3} \, Hz$ હશે જ્યાં $x = .....$

એક અવલોકનકાર સ્થિર ધ્વનિના ઉદગમ તરફ ગતિ કરી રહ્યો છે,તો આ કિસ્સામાં:

એક એન્જિન અચળ ઝડપે વર્તુળાકાર ટ્રેક પર ગતિ કરી રહ્યું છે. તે $500 \ Hz$ આવૃત્તિની સીટી વગાડી રહ્યું છે. ટ્રેકના કેન્દ્ર પર સ્થિર ઉભેલા અવલોકનકાર દ્વારા પ્રાપ્ત થતી આવૃત્તિ કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo